Danh sách mẫu ngữ pháp

Tất cả N1 N2 N3 N4 N5

Tất cả 📌 Đã ghim 0

192mục đang hiển thị

N1 〜かたがた Diễn tả việc thực hiện một hành vi đồng thời kiêm luôn một mục đích khác. Là cách nói văn viết, dùng trong các tình huống trang trọng như chào hỏi, báo cáo.

N1 〜とあって Diễn tả nguyên nhân "vì là tình huống, hoàn cảnh đặc biệt như thế nên đương nhiên thành ra vậy". Là cách nói mang tính giải thích, nêu kết quả được dẫn ra một cách tự nhiên từ tình huống phía trước.

N1 〜ばこそ Diễn tả nguyên nhân, lý do được nhấn mạnh "chính vì lý do đó". Là cách nói trang trọng làm nổi bật chính lý do ấy chứ không phải lý do nào khác. Phía sau thường đi kèm 「のだ」.

N1 〜（が）ゆえ（に）「ゆえ」viết là 「故」, là từ cổ chỉ nguyên nhân, lý do. Mang nghĩa "vì lý do đó". Là cách nói cứng, mang tính văn viết của 「〜ために」, dùng trong văn nghị luận và văn bản trang trọng.

N1 〜こととて Diễn tả lý do "vì hoàn cảnh như thế nên đành chịu". Là cách nói cổ, trang trọng, mang tính văn viết, dùng khi biện hộ hay xin được tha thứ.

N1 〜ではあるまいし Mang nghĩa "đâu phải là ~", viện dẫn một điều không thể xảy ra rồi lấy đó làm lý do để nêu phán đoán phía sau. Là cách nói hơi suồng sã, chứa sự phê phán hay nhắc nhở.

N1 〜をいいことに Mang nghĩa lợi dụng thiện chí của đối phương hay một tình huống nào đó một cách có lợi cho mình để làm điều tùy tiện. Phần lớn dùng kèm sự phê phán của người nói.

N1 〜にかこつけて Diễn tả việc tuy thật ra có mục đích khác nhưng lại mượn cớ, lấy điều gì đó làm lý do để hành động. Hàm ý ngụy trang một lý do bề ngoài.

N1 〜べく Diễn tả mục đích "định ~", "để ~". Là cách nói trang trọng, mang tính văn viết; phía sau là hành động có ý chí. Cả hai dạng 「するべく」 và 「すべく」 đều được dùng.

N1 〜んがため（に） Diễn tả một mục đích mạnh mẽ, "nhằm để làm điều gì đó". Là cách nói cổ, cứng, mang tính văn viết, thể hiện thái độ một lòng quyết đạt được mục đích ấy. 「ため」viết bằng chữ Hán là 「為」.

N1 〜んばかり（に） Diễn tả dáng vẻ như sắp sửa ~ đến nơi. Là cách nói văn viết nhấn mạnh một cách ẩn dụ rằng tuy thực tế không xảy ra nhưng đang ở trạng thái mãnh liệt gần như thế.

N1 〜とばかり（に） Diễn tả thái độ, dáng vẻ như thể đang nói ra điều đó. Miêu tả việc dù không thốt thành lời, tâm trạng ấy vẫn lộ rõ ràng qua hành động.

N1 〜ともなく／〜ともなしに Diễn tả dáng vẻ làm động tác đó một cách vu vơ, không có ý thức rõ ràng muốn làm. Thường ở dạng lặp lại cùng một động từ, như 「見るともなく見る」(nhìn mà như không nhìn).

N1 〜ながらに／〜ながらの Diễn tả dáng vẻ tiếp tục không đổi ở một trạng thái nào đó. Nêu việc giữ nguyên trạng thái ấy, như 「生まれながらに」(bẩm sinh)、「昔ながらの」(như xưa, theo lối cũ).

N1 〜ずくめ Diễn tả việc từ đầu đến cuối toàn là điều đó. Nêu dáng vẻ được lấp đầy hoàn toàn bởi một yếu tố nào đó, như 「黒ずくめ」(toàn màu đen)、「いいことずくめ」(toàn chuyện tốt).

N1 〜（が）ごとし／〜ごとく／〜ごとき Là cách nói văn ngữ cổ diễn tả sự ví von, ví dụ "tựa như ~". Phân biệt cách dùng: 「ごとし」 ở cuối câu, 「ごとく」 ở dạng liên dụng, 「ごとき」 ở dạng bổ nghĩa danh từ.

N1 〜たる〜 Mang nghĩa "là ~", diễn tả điều phù hợp với lập trường, tính chất đó. Là cách nói văn ngữ cổ, trang trọng, nối danh từ với danh từ, như 「責任者たる者」(người ở cương vị người chịu trách nhiệm).

N1 〜べからず／〜べからざる Diễn tả sự cấm đoán mạnh "không được làm". 「べからず」 dùng ở cuối câu trên biển báo, quy tắc; 「べからざる」 dùng ở dạng bổ nghĩa danh từ. Là cách nói văn ngữ cổ, cứng.

N1 〜まじき Diễn tả điều không được phép có xét theo lập trường, đạo lý đó. Là cách nói văn ngữ cổ, bổ nghĩa danh từ với sự phê phán mạnh, như 「許すまじき」(không thể tha thứ)、「あるまじき」(không thể chấp nhận).

N1 〜を余儀よぎなくされる Diễn tả việc tuy không muốn nhưng do một hoàn cảnh nào đó mà bị dồn vào tình thế đành phải làm như vậy. Là cách nói trang trọng dùng ở thế bị động. Phía gây ra dùng 「〜を余儀なくさせる」.

N1 〜ずにはおかない／〜ないではおかない Diễn tả ý chí mạnh mẽ hoặc tính tất yếu: nhất định sẽ làm điều đó, hoặc tự nhiên không thể không gây ra một cảm xúc/trạng thái như vậy. 「おかない」viết là 「置かない」.

N1 〜ずにはすまない／〜ないではすまない Diễn tả rằng xét theo hoàn cảnh thì không thể không làm điều đó, đương nhiên cần phải làm. 「すまない」viết là 「済まない」, từ 「済む」 nghĩa là "xong xuôi, ổn thỏa". Nói về trách nhiệm mang tính xã hội, đạo lý.

N1 〜には及ばない Nêu rằng "không cần phải làm đến mức đó". Là cách nói lịch sự truyền đạt rằng sự lo lắng hay hành động của đối phương là không cần thiết.

N1 〜てしかるべきだ Diễn tả phán đoán rằng làm như vậy mới hợp lẽ, mới thỏa đáng. Là cách nói trang trọng nêu rằng theo lẽ phải thì nên như thế. 「しかるべき」viết là 「然るべき」.

N1 〜に（は）あたらない「あたらない」viết là 「当たらない」, nghĩa là "không tương ứng, không đáng". Nêu rằng "chưa đến mức phải làm như vậy". Là cách nói nhẹ nhàng nhắc nhở rằng cảm xúc hay đánh giá của đối phương là quá mức, không đáng phải thế.

N1 〜にかたくない「かたくない」viết là 「難くない」, nghĩa là "không khó". Diễn tả rằng xét theo tình huống thì có thể dễ dàng làm điều đó. Hay gặp nhất ở dạng 「想像に難くない」(không khó để tưởng tượng), là cách nói trang trọng chỉ việc có thể dễ dàng suy đoán, thấu hiểu.

N1 〜（よ）うにも〜ない Diễn tả việc dù muốn làm nhưng vì có lý do nào đó mà không thể làm được. Lặp lại cùng một động từ ở dạng 「（よ）う」 và dạng phủ định để nhấn mạnh sự bất khả.

N1 〜べくもない Diễn tả việc xét theo lẽ đương nhiên thì không thể nào làm được điều đó. Là cách nói cổ nêu sự bất khả mạnh mẽ rằng khả năng thực hiện vốn không có ngay từ đầu.

N1 〜てはかなわない／〜てはたまらない Diễn tả việc nếu trạng thái đó cứ tiếp diễn thì khổ sở, không chịu nổi. 「〜てはかなわない」 và 「〜てはたまらない」 gần như đồng nghĩa. Tuy nhiên, 「かなわない」 và 「たまらない」 khi đứng riêng còn là những từ mang nghĩa khác, lần lượt là 「敵わない」(không địch nổi) và 「堪らない」(không chịu được).

N1 〜に足たる Diễn tả việc có đủ giá trị, đủ tư cách để làm điều đó. Là cách nói trang trọng nêu việc xứng đáng làm đối tượng ấy, như 「信頼に足る」(đáng tin cậy)、「尊敬に足る」(đáng kính trọng).

N1 〜にたえる Diễn tả việc có đủ giá trị, đủ thực lực để đáp ứng được sự thưởng thức, phê bình v.v. 「たえる」viết là 「堪える」. Như 「鑑賞に堪える」(đáng để thưởng thức)、「批判に堪える」(đứng vững trước phê bình), nói về sự xứng đáng làm đối tượng đó.

N1 〜なり〜なり Diễn tả việc nêu ví dụ rằng hãy chọn lấy một trong vài thứ, cái nào cũng được. Dùng trong cảnh khuyến khích chọn thứ phù hợp, như 「電話なりメールなり」(gọi điện hay nhắn mail gì cũng được).

N1 〜といい〜といい Nêu ra hai điểm tiêu biểu rồi đánh giá rằng nhìn từ mặt nào cũng vậy. Diễn tả kèm sự thán phục hay phê phán của người nói.

N1 〜といわず〜といわず Nêu hai ví dụ rồi diễn tả rằng không chỉ riêng chúng mà toàn bộ đều như vậy. Nhấn mạnh rằng chỗ nào cũng thế, như 「手といわず顔といわず」(cả tay lẫn mặt, chỗ nào cũng).

N1 〜（よ）うが〜まいが／〜（よ）うと〜まいと Diễn tả việc dù làm hay không làm thì kết luận cũng không đổi. Đặt khẳng định và phủ định cạnh nhau, nêu rằng đằng nào cũng như nhau.

N1 〜もさることながら Nêu rằng điều phía trước đương nhiên là vậy, nhưng điều phía sau còn quan trọng hơn thế. Trên cơ sở thừa nhận không xem nhẹ vế trước, nhấn mạnh vế sau thêm một bậc.

N1 〜ひとり〜のみならず「ひとり」viết là 「独り」, nghĩa là "chỉ riêng điều đó". Mang nghĩa "không chỉ riêng ~", nhấn mạnh rằng phạm vi không dừng lại ở một điểm mà lan rộng hơn. Là cách nói cứng, mang tính văn viết.

N1 〜にとどまらず Diễn tả việc không dừng lại trong một phạm vi nhất định mà vượt qua đó, lan rộng hơn. Nói về việc ảnh hưởng hay hoạt động ngày càng mở rộng. 「とどまらず」viết là 「留まらず」.

N1 〜に即そくして Diễn tả việc bám sát và làm theo đúng sự thật, quy tắc, thực trạng v.v. Là cách nói trang trọng nêu việc tuân theo một chuẩn mực, như 「現実に即して」(sát với thực tế)、「事実に即して」(dựa trên sự thật).

N1 〜に則のっとって Diễn tả việc lấy quy tắc, chuẩn mực, truyền thống v.v. làm căn cứ và làm theo đó. Là cách nói cứng chỉ việc tuân thủ những điều đã được quy định, như 「ルールに則って」(theo đúng quy tắc).

N1 〜にかかわる Diễn tả việc điều đó liên quan trực tiếp và gây ảnh hưởng đến một vấn đề trọng đại. 「かかわる」viết là 「関わる」. Dùng để nhấn mạnh tính nghiêm trọng, như 「命に関わる」(liên quan đến tính mạng)、「名誉に関わる」(liên quan đến danh dự).

N1 〜いかんで（は）／〜いかんによって Diễn tả việc kết quả được quyết định tùy vào nội dung, mức độ của sự việc. Là cách nói cứng, mang tính văn viết, nêu việc vế sau thay đổi tùy theo nội dung của điều kiện, như 「試験の結果いかんで進路が決まる」(con đường tương lai được định tùy theo kết quả thi).

N1 〜を踏ふまえて Diễn tả việc sau khi đã cân nhắc kỹ một sự thật hay tiền đề nào đó thì mới đưa ra phán đoán hay hành động tiếp theo. Nêu việc lấy căn cứ làm nền tảng, như 「現状を踏まえて」(dựa trên tình hình hiện tại).

N1 〜に照てらして Diễn tả việc phán đoán bằng cách đối chiếu với quy tắc, chuẩn mực, tiền lệ v.v. Là cách nói trang trọng chỉ việc suy xét dựa trên một thước đo khách quan, như 「法律に照らして」(chiếu theo luật pháp).

N1 〜とあいまって「あいまって」viết là 「相まって」, nghĩa là "tác động qua lại lẫn nhau". Diễn tả việc hai yếu tố chồng lên nhau, tạo ra hiệu quả còn lớn hơn. Là cách nói cứng chỉ hiệu ứng cộng hưởng.

N1 〜にかかっている Diễn tả việc thành bại của sự việc được quyết định bởi chỉ một điều nào đó. Nhấn mạnh rằng đó là chìa khóa mang tính quyết định, như 「君の双肩にかかっている」(tất cả đặt lên đôi vai cậu).

N1 〜まい／〜まいか Diễn tả sự suy đoán phủ định "có lẽ không ~", hoặc ý chí phủ định "quyết không ~". 「まいか」 là dạng hỏi suy đoán "chẳng phải là ~ sao".

N1 〜始末しまつだ Nêu rằng sự việc diễn biến theo hướng xấu, cuối cùng dẫn đến kết cục tồi tệ thế này. Kể về kết cục không mong muốn kèm sự than thở hay ngán ngẩm về quá trình.

N1 〜ばそれまでだ／〜たらそれまでだ Diễn tả rằng nếu thành ra như vậy thì tất cả trở nên vô ích, thế là hết. Nêu kết cục "đến đó là chấm dứt, không thể vãn hồi".

N1 〜に至いたっては Cách nói nêu lên một ví dụ đặc biệt cực đoan trong chủ đề rồi trình bày kèm sự phê phán hay ngán ngẩm. Dùng trong ngữ cảnh "~ đã tệ rồi, nhưng đến người này thì còn tệ hơn nữa".